Hout voor de pizzaoven: soort en droogte

Hout voor een pizzaoven is droog, onbehandeld hardhout. Het reglement van de Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN) noemt eik, es, beuk en esdoorn, en het kennisdocument houtstook van STAB adviseert maximaal 15% vocht op het scherm van een houtvochtmeter.

Welke houtsoort

Het AVPN-reglement van 2024 vraagt hout dat geen rook of geur afgeeft die het aroma van de pizza verandert, meestal eik, es, beuk of esdoorn (artikel 3.3.3). Het hout moet gecertificeerd zijn en van bekende herkomst. Geperste houtblokken mogen ook, als ze gecertificeerd zijn. Tot 2024 vroeg het reglement daarnaast uitdrukkelijk hout dat geen vocht vasthoudt.

Onderzoekers van de Universiteit van Napels stookten hun proefoven met eiken blokken, 3 kilo per uur.

Milieu Centraal raadt haardhout aan met het FSC- of PEFC-keurmerk. Dat geeft aan dat het hout uit verantwoord beheerd bos komt.

Stook je een oven op pellets, dan koop je die volgens consumentenorganisatie CHOICE per zak. Pellets zijn makkelijk aan te steken en geven weinig as.

Hoe droog hout voor pizzaoven moet zijn

Vochtig hout brandt niet goed en geeft extra veel rook en fijnstof, schrijft Milieu Centraal. Volgens het kennisdocument houtstook van STAB (Stichting Advisering Bestuursrechtspraak) komt het vuur met te vochtig hout in het begin niet boven de 300 graden.

In de stooktips van Gemeente Helmond staat hout met maximaal 20% vocht, te meten met een houtvochtmeter. STAB noemt 20% een gangbare vuistregel.

Let op wat die meter laat zien. Volgens STAB meet een gewone houtvochtmeter in volumeprocent, terwijl het advies in massaprocent bedoeld is. Een scherm met 20% betekent dan in werkelijkheid ongeveer 29% vocht. STAB adviseert daarom maximaal 15% op het scherm. Omgekeerd is 20 massaprocent volgens STAB gelijk aan 14% op het scherm.

Zonder meter herken je droog hout volgens Milieu Centraal aan barsten of aan bast die loslaat.

Hoe lang hout droogt

Hak je zelf hout, droog het dan minstens 2 jaar, schrijft Milieu Centraal. STAB geeft per soort:

Houtsoort	Droogtijd
Den, populier, haagbeuk	1 jaar
Linde, wilg, spar, berk, els	1,5 jaar
Fruitboom, beuk, es, iep	2 jaar
Eik	2,5 tot 3 jaar

Eik heeft langer nodig omdat het veel looistof (tannine) bevat. Esdoorn staat niet in de tabel van STAB. Hout droogt volgens STAB ongeveer 5 cm per jaar, en kloven maakt het drogen korter. STAB beveelt aan ook gekocht haardhout nog 1 tot 2 jaar te drogen, tot maximaal 15% op de meter.

Wat je niet stookt

Er is een landelijk verbod op het stoken van afval. Daarom mag je in een vuurkorf of houtkachel alleen onbehandeld en ongeverfd hout verbranden, schrijft IPLO, het informatiepunt van de overheid. Je gemeente kan daarnaast eigen regels hebben voor houtvuur in de tuin.

Niet in de oven:

• Geverfd of geimpregneerd hout. Daarbij komen volgens Milieu Centraal zware metalen vrij, volgens STAB ook dioxinen.
• Spaanplaat en ander plaatmateriaal, vanwege de lijm die erin zit (Milieu Centraal).
• Papier en karton. Dat geeft veel rook en vliegas en is als brandstof verboden (Milieu Centraal).

Hout opslaan

STAB geeft deze regels voor brandhout:

• Zaag het hout in stukken van 30 tot 40 cm en kloof het.
• Bescherm het tegen regen.
• Stapel het niet op een natte ondergrond: dan zuigt het vocht uit de bodem op.
• Dek het niet helemaal af met een zeil: dan kan het vocht er niet uit en gaat het hout schimmelen.

Hout dat onbedekt buiten ligt, is volgens STAB na ongeveer 20 maanden tot 25% vocht gedroogd. Dat is nog boven de vuistregel van 20%.

Ons advies: kloof het hout zo dat de blokken makkelijk door de opening van je oven passen. Gekloofd hout droogt ook sneller.

Aansteken

Gemeente Helmond adviseert het hout van bovenaf aan te steken met aanmaakblokjes of aanmaakhoutjes, en geen papier of karton te gebruiken. Hoe je het vuur opbouwt en de oven op temperatuur krijgt, lees je in Pizzaoven opwarmen. Of de vloer heet genoeg is, meet je met een infraroodthermometer. Wat de steen met die warmte doet, staat in Pizzasteen.

Of je vuur goed brandt, zie je volgens Milieu Centraal aan de vlammen. Gele, gelijkmatige vlammen en bijna geen rook: het hout verbrandt goed. Oranje vlammen en donkere rook: er komt te weinig lucht bij.

De Stookwijzer kort

De Stookwijzer van het RIVM geeft per postcodegebied advies over wanneer je beter geen houtvuur maakt. Het advies geldt per blok van 6 uur en ook voor een vuurkorf of barbecue.

Code	Advies
Geel	Stoken zorgt voor overlast en luchtverontreiniging
Oranje	Beter nu geen hout stoken
Rood	Stook geen hout

Het is een advies. Sommige gemeenten verbieden houtstook bij code oranje of rood. Meer over rook en buren in Pizzaoven buiten. Twijfel je tussen hout en gas, lees dan Pizza oven op gas of hout.