Pizza oven op gas of hout: de verschillen

Een pizza oven op gas steek je aan en regel je met een knop. Een oven op hout geeft volgens consumentenorganisatie CHOICE de rooksmaak die gas en stroom niet geven, en is de traditionele oven voor de echte Napolitaanse pizza. Sinds 2024 staat het AVPN-reglement ook een gecertificeerde oven op gas of stroom toe.

Wat de regels van Napels zeggen

Volgens het reglement van de Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN) bakte een Napolitaanse pizza van oudsher alleen in een houtoven. De versie van 2024 noemt ovens op gas of stroom als duurzamer alternatief. Het ovenmodel moet dan voldoen aan de eisen van de AVPN en door de AVPN zijn gecertificeerd. Een pizzeria met zo'n oven krijgt een aangepast keurmerk, zodat het verschil met de houtoven zichtbaar is.

Tot 2024 was dat strenger. Toen mocht een gasoven alleen als met documenten was aangetoond dat een houtoven niet geplaatst kon worden, en een oven op andere energie alleen bij evenementen waar hout aantoonbaar niet kon.

Voor het hout zelf vraagt het reglement hout dat geen rook of geur afgeeft die het aroma van de pizza verandert, meestal eik, es, beuk en esdoorn. Het hout moet gecertificeerd zijn en van bekende herkomst. Ook geperste houtblokken mogen, als ze gecertificeerd zijn.

Temperatuur en opwarmen

Het reglement noemt een steen van 380 tot 430 graden en een koepel van rond 485 graden. CHOICE schrijft dat een pizzaoven idealiter rond 400 graden haalt, zonder onderscheid naar brandstof. Een vergelijking van de maximale temperatuur van gas tegenover hout vonden we niet in onafhankelijke bronnen.

Hoe snel een oven heet is, hangt volgens CHOICE af van het soort oven en de grootte van de ruimte binnenin. Kleinere ovens waren in hun test in 10 tot 20 minuten op temperatuur. Grotere ovens op hout hadden 15 tot 40 minuten nodig. Meer in Pizzaoven opwarmen.

Gemak

Een oven op gas sluit je aan op een gasfles, zoals een barbecue. Volgens CHOICE draai je de knop naar de temperatuur die je wilt. Bij hout bouw je zelf een vuur op met blokken. Houtpellets koop je per zak, ze zijn makkelijk aan te steken en geven weinig as. CHOICE raadt hittebestendige handschoenen aan, ook voor het bijleggen van hout.

In sommige ovens zit de hitte vooral bij het vuur of de brander. Dan draai je de pizza vaak, volgens CHOICE soms elke 20 tot 30 seconden.

Smaak van een houtoven

CHOICE schrijft dat je de rooksmaak en het houtskoolachtige van een houtoven niet in een gewone oven krijgt. Ovens op gas of stroom geven volgens CHOICE een pizza die lijkt op die uit een gewone oven. Hoeveel rooksmaak een pizza in 60 tot 90 seconden oppakt, vonden we niet gemeten in onderzoek. Het AVPN-reglement wil juist hout dat het aroma niet verandert.

Propaan of butaan

Gas zit vloeibaar in de fles en moet verdampen om eruit te komen. Propaan kookt bij -42 graden, butaan bij ongeveer -0,5 graden, volgens de stoffendatabank PubChem. De ANWB schrijft dat gewoon butaangas alleen werkt tot 0 graden, en dat een fles met veel butaan daaronder onbruikbaar wordt. Voor kou raadt de ANWB een mengsel met propaan aan.

Ons advies: bak je ook in het voorjaar en najaar buiten, kies dan propaan.

Pizza oven op gas: de regels

De brandweer geeft voor een gasbarbecue deze checklist. Ons advies: loop hem ook na bij een pizzaoven op gas.

• Controleer de datum op de gasfles. De meeste flessen gaan maximaal 10 jaar mee.
• Controleer de slang op gaatjes. Hoe lang de slang meegaat, staat op de slang.
• Zet de fles rechtop.
• Steek de brander aan op het moment dat je het gas opendraait.

De ANWB adviseert de slang en de drukregelaar om de 5 jaar te vervangen, of eerder bij slijtage. Een fles die niet is aangesloten bewaar je buiten, met de kraan dicht. Propaan is zwaarder dan lucht en zakt naar beneden als het weglekt.

Regels rond hout en rook

Je mag alleen onbehandeld en ongeverfd hout stoken, schrijft IPLO, het informatiepunt van de overheid: afval stoken is verboden. Je gemeente kan eigen regels hebben voor houtvuur in de tuin. Gemeente Helmond geeft als stooktip voor kachel en open haard: hout met maximaal 20% vocht.

De Stookwijzer geeft advies over wanneer je beter geen houtvuur maakt. Bij code oranje of rood is het advies niet te stoken, en sommige gemeenten verbieden het dan. Houtrook bevat volgens het RIVM onder meer fijnstof en koolmonoxide. Meer over plek, rook en buren in Pizzaoven buiten en over houtsoorten in Hout voor de pizzaoven.

Ovens die allebei kunnen

	Hout	Gas
Aansteken	Vuur opbouwen, of pellets	Knop
Napolitaans volgens AVPN	Ja	Ja, met een door de AVPN gecertificeerd ovenmodel (sinds 2024)
Smaak volgens CHOICE	Rooksmaak	Zoals uit een gewone oven
Waar je op let	Droog, onbehandeld hout en de Stookwijzer	Datum op de fles, slang, fles rechtop

Code rood op de Stookwijzer betekent het advies geen hout te stoken; alleen in sommige gemeenten is houtstook dan verboden.

Ons advies: heb je een oven die op allebei kan, let dan per keer op wat bij de brandstof hoort die je gebruikt. Geeft de Stookwijzer code rood, bak dan met gas, zonder houtrook.

Wat je verder kiest, lees je in Pizzaoven kopen.