Pizzaoven pellets: houtpellets als brandstof

Pizza oven pellets zijn kleine staafjes geperst zaagsel die je in een pizzaoven op houtpellets stookt. Ze steken makkelijk aan en geven weinig as, schrijft consumentenorganisatie CHOICE, maar de oven vraagt oefening en je stookt nog steeds hout, met dezelfde stookregels.

Wat houtpellets zijn

Houtpellets worden volgens Wikipedia meestal gemaakt van zaagsel. Het hout gaat eerst door een hamermolen en wordt dan door een matrijs geperst. Daarbij wordt het lignine in het hout een beetje zacht; dat werkt als natuurlijke lijm die de pellet bij elkaar houdt als hij afkoelt. Pellets zijn heel compact en bevatten minder dan 10% water.

Het keurmerk ENplus

ENplus is een keurmerk voor houtpellets, gebaseerd op de internationale norm ISO 17225-2. De norm ENplus ST 1001 kent 3 klassen:

Eis	ENplus A1	ENplus A2	ENplus B
Diameter	6 of 8 mm (plus of min 1)	gelijk	gelijk
Lengte	3,15 tot 40 mm	gelijk	gelijk
Vocht	hooguit 10%	hooguit 10%	hooguit 10%
As (droog)	hooguit 0,7%	hooguit 1,2%	hooguit 2,0%
Stookwaarde	minstens 4,6 kWh per kilo	gelijk	gelijk
Grondstof	stamhout en chemisch onbehandelde resten	ook hele bomen zonder wortels en bosresten	ook ander natuurlijk hout en chemisch onbehandeld gebruikt hout

Toevoegingen mogen tot 2% van het gewicht. Chemisch behandeld hout en sloophout zijn in alle 3 klassen verboden. Dat is strenger dan de ISO-norm.

Test-Aankoop testte pellets voor de kachel. De pellets hadden minder dan 10% vocht, gemiddeld 6,5%. Pellets van vooral hardhout gaven meer as. In de meeste zakken was 0,1 tot 0,7% stof, en stof kan volgens Test-Aankoop een toevoersysteem verstoppen.

Hoe pellets branden in de oven

In een pizzaoven op pellets doe je de pellets in een trechter. Van daaruit zakken ze op eigen gewicht naar de vuurkorf, beschrijft de Nieuw-Zeelandse consumentenorganisatie Consumer NZ. Een ovenfabrikant schrijft dat pellets op een hoge temperatuur branden en weinig as geven. Hardhoutpellets branden volgens die fabrikant langer; pellets van zachthout branden heter en sneller. Hoe lang ze branden en hoe heet, hangt ook af van de dikte van de pellet.

De reviewer van Consumer NZ bakte op een oven op pellets:

• Bij 4 pizza's ging er iets meer dan 1 kilo pellets doorheen.
• De vuurkorf kun je eruit halen om de as weg te gooien.
• Het was een steile leercurve. Vanaf zijn 11e pizza waren ze, op een enkele na, goed.
• Volgens hem werkt elke pellet van 100% hardhout.

Of de steen heet genoeg is, meet je met een infraroodthermometer. Het AVPN-reglement noemt voor de Napolitaanse pizza 380 tot 430 graden op de steen. Hoe je de oven op temperatuur brengt, lees je in Pizzaoven opwarmen.

Pizzaoven pellets, hout of gas

Het reglement van de Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN) noemt geen pellets. Het vraagt hout dat geen rook of geur afgeeft die het aroma van de pizza verandert, meestal eik, es, beuk of esdoorn. Geperste houtblokken mogen, als ze gecertificeerd zijn (artikel 3.3.3).

	Pellets	Houtblokken	Gas
Aansteken	makkelijk (CHOICE)	zelf een vuur opbouwen (CHOICE)	knop naar de gewenste temperatuur (CHOICE)
As	weinig (CHOICE)	uitvegen na het bakken (CHOICE)	geen vuur van hout
Temperatuur	leercurve (Consumer NZ)	meer geduld en vaardigheid dan gas (Which?)	snel heet, precies te regelen (Which?)
Smaak	houtvuur: CHOICE rekent pelletovens tot de houtovens	rook geeft extra smaak (Which?)	vlammen zonder rook missen die smaak (Which?)

Volgens CHOICE koop je pellets per zak. Een gasoven sluit je aan op een gasfles, zoals een barbecue. Meer over de keuze tussen brandstoffen lees je in Pizzaoven op hout of gas, en over blokken in Hout voor de pizzaoven.

Ons advies: gebruik de pellets die de handleiding van je oven noemt, van onbehandeld hout. Een keurmerk als ENplus vertelt je hoeveel vocht en as erin zit en dat er geen behandeld hout in zit.

Pellets opslaan

• Bewaar pellets op een droge, beschutte plaats (Test-Aankoop).
• Komt er een beetje water bij, dan zetten pellets uit en vallen ze terug tot zaagsel (Wikipedia).
• Opgeslagen houtpellets kunnen koolmonoxide afgeven, een gas dat je niet ruikt, schrijft de Britse arbeidsinspectie HSE. De doden die HSE noemt, vielen in opslagruimtes en silo's met 7 tot 155 ton pellets en in scheepsruimen. Volgens HSE kunnen ook kleine hoeveelheden in een afgesloten ruimte gevaarlijk veel koolmonoxide geven.

Ons advies: bewaar de zakken gesloten, van de grond af en op een plek waar lucht bij kan, niet in een kleine afgesloten ruimte.

Regels voor houtstook

Pellets zijn hout, dus de regels voor houtstook gelden ook hier. Er is een verbod op het stoken van afval; in een houtkachel of vuurkorf mag je alleen onbehandeld en ongeverfd hout verbranden, schrijft IPLO, het informatiepunt van de overheid. Wie hout stookt, moet alle redelijke maatregelen nemen om overlast door rook, roet, walm en stof te voorkomen. Gemeenten kunnen eigen regels stellen voor vuurkorven en buitenhaarden, zoals een stookverbod bij ongunstig weer.

De Stookwijzer geeft per blok van 6 uur advies of je beter geen hout stookt, ook voor een vuurkorf of barbecue. Het RIVM beheert hem.

Code	Advies
Geel	Stoken zorgt voor overlast en luchtverontreiniging
Oranje	Beter nu geen hout stoken
Rood	Stook geen hout

Het is een advies. Sommige gemeenten verbieden houtstook bij code oranje of rood. Waar je de oven neerzet, lees je in Pizzaoven buiten.